BÀN CHÂN BẸT: PHÂN LOẠI, TRIỆU CHỨNG VÀ KHI NÀO CẦN ĐI KHÁM

Bàn chân bẹt, còn gọi là bàn chân phẳng, là tình trạng vòm phía trong của một hoặc cả hai bàn chân thấp hoặc gần như không hiện rõ khi đứng. Khi đó, phần lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất trên diện rộng hơn bình thường. Đây là đặc điểm rất phổ biến ở trẻ nhỏ vì vòm bàn chân chưa hoàn thiện trong những năm đầu đời.

Không phải tất cả trường hợp bàn chân bẹt đều là bệnh lý. Ở nhiều người, bàn chân bẹt không gây đau, không ảnh hưởng đến dáng đi và không cần điều trị. Tuy nhiên, khi vòm bàn chân thay đổi làm rối loạn phân bố lực hoặc ảnh hưởng đến khả năng vận động, người bệnh có thể xuất hiện đau và nhiều triệu chứng khác.

Vòm bàn chân hình thành và thay đổi như thế nào?

Trẻ sơ sinh thường có lòng bàn chân phẳng. Khi trẻ lớn lên, xương, cơ, gân và dây chằng tiếp tục phát triển, vòm bàn chân dần hình thành. Mỗi người có hình dạng vòm khác nhau: có người vòm cao, có người vòm trung bình, vòm thấp hoặc tiếp tục có bàn chân bẹt khi trưởng thành.

Một số trường hợp vòm chân ban đầu phát triển bình thường nhưng về sau bị hạ thấp hoặc sụp xuống. Tình trạng này có thể xuất hiện do các cấu trúc nâng đỡ vòm bị suy yếu, đặc biệt khi gân và dây chằng chịu tải kéo dài hoặc bị tổn thương.

Các dạng bàn chân bẹt thường gặp

Bàn chân bẹt linh hoạt là dạng phổ biến nhất. Vòm bàn chân có thể nhìn thấy khi người bệnh ngồi hoặc nhấc chân khỏi mặt đất nhưng biến mất khi đứng chịu trọng lượng. Dạng này thường xuất hiện từ thời thơ ấu và có thể không gây triệu chứng. Ở một số người, tình trạng có thể thay đổi theo tuổi nếu các cấu trúc nâng đỡ vòm bị giãn hoặc tổn thương.

Bàn chân bẹt cứng có đặc điểm vòm không xuất hiện ngay cả khi bàn chân không chịu trọng lượng. Bàn chân thường kém linh hoạt và có thể gây đau hoặc hạn chế cử động. Một trong những nguyên nhân có thể liên quan đến bất thường cấu trúc khiến các xương ở bàn chân tạo thành cầu nối bất thường.

Bàn chân bẹt mắc phải ở người trưởng thành thường liên quan đến tình trạng vòm chân sụp xuống sau một thời gian trước đó vẫn bình thường. Tổn thương, viêm hoặc suy yếu gân nâng đỡ vòm có thể khiến bàn chân thay đổi hình dạng, hướng ra ngoài và gây đau.

Một dạng hiếm gặp là xương sên đứng dọc, thường xuất hiện từ khi sinh. Do vị trí bất thường của xương sên, vòm bàn chân không hình thành bình thường và bàn chân có thể có hình dạng đặc trưng giống phần cong của ghế bập bênh. Đây là tình trạng cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.

Bàn chân bẹt có phải luôn gây đau?

Không. Phần lớn người có bàn chân bẹt có thể sinh hoạt bình thường mà không gặp vấn đề đáng kể. Vì vậy, chỉ nhìn thấy lòng bàn chân phẳng không đồng nghĩa người đó đang mắc bệnh cần điều trị.

Vòm bàn chân có vai trò hỗ trợ phân bổ trọng lượng và hấp thụ lực trong quá trình đứng, đi, chạy. Khi cấu trúc này thay đổi đáng kể, lực có thể phân bố không đều giữa các vùng của bàn chân. Điều đó có thể ảnh hưởng đến trục vận động của cổ chân, cẳng chân và các khớp phía trên.

Một dấu hiệu có thể quan sát là giày bị mòn nhiều hơn ở một vùng so với vùng còn lại. Tuy nhiên, mòn giày không phải tiêu chí đủ để chẩn đoán bàn chân bẹt mà chỉ nên được xem là thông tin tham khảo khi đánh giá dáng đi.

Triệu chứng thường gặp

Bàn chân bẹt có triệu chứng có thể gây đau hoặc khó chịu ở nhiều vị trí khác nhau. Người bệnh có thể cảm thấy đau ở lòng bàn chân, vòm chân, gót chân, cổ chân hoặc vùng ngoài bàn chân, đặc biệt sau khi đi bộ hoặc đứng lâu.

Một số trường hợp có thể xuất hiện đau cơ, cảm giác tê, mỏi hoặc chuột rút ở bàn chân và cẳng chân. Dáng đi cũng có thể thay đổi khi cơ thể phải điều chỉnh để duy trì thăng bằng và phân bố trọng lượng.

Ngoài ra, có thể xuất hiện vùng chai da ở phía trong bàn chân do chịu lực lặp lại. Một số người có biểu hiện các ngón chân hướng ra ngoài hoặc phần trước bàn chân lệch ra ngoài khi đứng và đi.

Khi nào cần đi khám?

Nếu bàn chân bẹt không gây đau và không ảnh hưởng đến vận động, người bệnh thường không cần quá lo lắng. Tuy nhiên, nên tìm tư vấn y tế khi đau bàn chân hoặc vòm chân kéo dài, dáng đi thay đổi, khó đi lại, gặp vấn đề về thăng bằng hoặc bàn chân trở nên cứng.

Đặc biệt, nếu vòm bàn chân đột nhiên sụp xuống ở người trước đó không bị bàn chân bẹt, xuất hiện đau rõ rệt hoặc khả năng vận động giảm nhanh, cần được kiểm tra sớm. Việc đánh giá đúng nguyên nhân giúp phân biệt bàn chân bẹt sinh lý với những trường hợp có bất thường về xương, gân, dây chằng hoặc cấu trúc bàn chân cần can thiệp.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.