Lão nông làm giàu từ cây giống nuôi cấy mô

Từ một đỉnh sinh trưởng, từ một mầm ngủ, mô lá lão nông ở Hưng Yên có thể tạo ra 1 vạn cây con khỏe mạnh, đặc tính như cây mẹ.

Chấp nhận thất bại

Không bằng cấp chuyên môn, văn hóa chỉ dừng lại ở đọc thông viết thạo, nhưng bằng niềm đam mê, ông Phan Ngọc Oanh, https://vigen.vn/chuoi-vang-musa-papua-cay-mo/ 60 tuổi xã Xuân Quan (Văn Giang) người đầu tiên và duy nhất của tỉnh Hưng Yên đến thời điểm này, làm chủ được phương pháp nuôi cấy mô. Người dân địa phương thì thán phục gọi ông là nông dân 4.0.

Tiếp phóng viên trong ngôi biệt thự 4 tầng khang trang, không gian rợp bóng cây xanh, ông Oanh chia sẻ lý do nhân giống cây trồng bằng phương pháp nuôi cấy mô: "Ngày đầu tôi cũng như bao người nông dân khác, đi mua cây giống về trồng, chăm sóc rồi bán. Nhưng từ thực tiễn tôi nhận thấy nếu người làm nông nghiệp không chủ động được cây giống thì sẽ lỡ mất thời vụ gieo trồng và không kiểm soát được chất lượng giống”.

Hơn nữa làng nghề hoa cây cảnh Xuân Quan quê ông được biết đến như là 1 “thủ phủ” hoa cây cảnh, với hơn 1000 hộ trồng với tổng diện tích gần 300ha cung cấp cho toàn khu vực miền Bắc. Chính vì vậy, thị trường tiêu thụ cây giống rất tiềm năng.

Nghĩ là vậy, nhưng thực tế lại vô cùng gian nan, ông Oanh trải lòng: “Đầu năm 2015, khi mới đưa ra ý tưởng, nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô, ai nghe cũng cười bảo tôi khùng, họ bảo đến các nhà khoa học còn gặp khó khăn khi thực hiện, chứ 1 ông nông dân như tôi mà làm thì chỉ có thất bại”.

“Giờ nghĩ lại tôi thấy mọi người nói đúng, đúng là tôi đã thất bại tới 3 lần, đã có lúc tưởng như phá sản, nhưng tôi chấp nhận và tiếp tục làm” ông Oanh nói.

Từ 3 lần thất bại, cho ông Oanh thêm nhiều kinh nghiệm, ông quyết định đi tham quan thực tế các mô hình ở Trung Quốc, Thái Lan, Hà Lan, rồi mời cả chuyên gia nước bạn về nhà hướng dẫn. Nhờ đó, đầu năm 2018, lứa cây giống từ phương pháp nuôi cấy mô “Made in Phan Ngoc Oanh”, chính thức cung cấp ra thị trường.

Xem thêm: https://vigen.vn/cay-co-dao/

Đặc tính vượt trội

Trong ngôi biệt thự 4 tầng, ông Oanh dành toàn bộ diện tích tầng 4 rộng 110m2 để làm nơi nuôi cấy mô, ông đầu tư hơn 2 tỷ đồng để mua máy móc thiết bị phục vụ sản xuất như: Thiết bị nhân giống invitro, cân điện tử, kính hiển vi, máy cất nước, tủ tăng trưởng thực vật, máy hấp tiệt trùng, máy cấy đôi…có khả năng nhân giống hàng vạn cây cấy mô mỗi năm. Trong đó có 1 phòng thí nghiệm vô trùng chỉ có nhân viên là 10 cử nhân, thạc sỹ nông nghiệp mới được vào.

Tại khu vực nuôi cấy mô, ông Oanh cẩn thận nhấc từng chiếc túi nilon, từng chai thủy tinh có chứa những mầm cây giống, ông giới thiệu về quy trình nhân giống hoa bằng phương pháp nuôi cấy mô một cách lưu loát, không khác gì một kỹ sư nông nghiệp.

Để có những cây giống đồng đều, đảm bảo chất lượng bằng phương pháp nuôi cấy mô. Thì khâu chọn cây mẹ để làm nguyên liệu nhân giống đặc biệt quan trọng, theo đó phải chọn cây mẹ có các phẩm chất vượt trội, sạch bệnh và hơn hết nên chọn cây trồng trong nhà kính hay cây được trồng theo tiêu chuẩn đặc biệt. https://vigen.vn/ Thời điểm chọn mẫu cấy, lấy vào giai đoạn tăng trưởng mạnh nhất của cây mẹ.

Làm giàu từ nông nghiệp: 8X du học ở Mỹ, về quê làm…giống cấy mô

Duyên với cây giống mô

Từ quận 10, TP.HCM, https://vigen.vn/dua-xiem-luc-cay-mo/ chúng tôi mất gần 2 tiếng đồng hồ để đến Nhà máy sản xuất cây giống công nghệ sinh học ở ấp Rừng Sến, xã Mỹ Hạnh Bắc, huyện Đức Hòa (Long An). Đây là “đại bản doanh” sản xuất giống cây trồng cấy mô của Công ty Hoa Việt. Trên xe có Hiếu và thạc sĩ Tô Thị Nhã Trầm - Giám đốc kỹ thuật của công ty. Đường khá xa, thỉnh thoảng lại kẹt xe nhưng câu chuyện khởi nghiệp đầy thú vị của 2 bạn trẻ đã làm cho thời gian gần như rút ngắn lại.

Cả Hiếu và Trầm đều có chung niềm đam mê với cây giống cấy mô, nhưng con đường đến với nghề này của cả 2 lại khác nhau. Hiếu kể, cậu học ở Mỹ về, nhận bằng thạc sĩ quản trị kinh doanh của Trường đại học Winconsin. Về Việt Nam, không biết run rủi thế nào, Hiếu lại gặp cậu bạn đang ấp ủ ý định khởi nghiệp với loại giống cây nuôi cấy mô - lĩnh vực vô cùng tiềm năng nhưng vẫn còn rất mới mẻ với những người trẻ như Hiếu. Nghe bạn say sưa câu chuyện đó, Hiếu thử tìm tài liệu đọc và mê lúc nào không biết.

Đúng lúc đó, Hiếu gặp Trầm - cô thạc sĩ đã có hơn 10 năm nghiên cứu trong lĩnh vực nhân giống vô tính các loại cây trồng. Hiếu lập tức mời Trầm cùng cộng tác. Cũng dễ hiểu vì sao Trầm lại có “sức hút” với Hiếu như vậy. Trầm xuất thân từ gia đình làm nông ở Bình Thuận. Từ nhỏ, máu làm nông đã ăn vào da thịt cô, nên hễ có điều kiện là cô lại mày mò nghiên cứu các loại giống. Đến khi vào học Đại học Nông lâm TP.HCM và sau này là giảng viên của trường, Trầm càng có cơ hội được nghiên cứu về giống cây trồng. Có lần, khi Trầm đề xuất với thầy chủ nhiệm khoa làm đề tài nghiên cứu về cây chè đột biến ở xứ Lâm Đồng, không ít người đã cho rằng đầu óc cô “có vấn đề”. Nào ngờ Trầm làm thật và thành công.

Xem thêm: https://vigen.vn/chuoi-su-cay-mo/

Nhờ sự sáng tạo, say mê nghiên cứu, Trầm đã gặt hái được hàng loạt các giải thưởng uy tín, như Giải thưởng VIFOTEX 2007; Giải Quả cầu Vàng toàn quốc 2011; Giải Eureka toàn quốc 2007, Giải thưởng Lương Định Của 2013…Có niềm đam mê chung, thế là cả 2 cùng bắt tay vào câu chuyện khởi nghiệp mà không ai nghĩ sẽ gắn bó lâu dài với mình: Sản xuất các loại giống nuôi cấy mô cho thị trường.

Mải nói chuyện, xe đến Nhà máy sản xuất cây giống của công ty lúc nào không hay. Trông bề ngoài, nhà máy thật khiêm tốn, nhưng vào trong mới thấy quy mô bế thế của nó. Phòng lad rộng hơn 1.000m2 với đầy đủ các trang thiết bị hiện đại; vườn ươm giống 20.000m2; vườn thuần 4.000m2…Làm việc tại công ty, lúc cao điểm có 60 công nhân viên. Dưới sự chỉ huy của Hiếu, https://vigen.vn/ Trầm, họ chính là những người duy trì sản xuất giống cây nuôi cấy mô và phân phối đi khắp nơi.

Quy trình nuôi trồng cây giống cấy mô mang lại chất lượng tối ưu

Cây giống cấy mô hiện nay đã thật sự không còn xa lạ với một người làm nông nghiệp, thậm chí nó đã trở thành “bí quyết làm giàu” https://vigen.vn/dua-lai-pb121-cay-mo/ của nông dân Việt Nam. Thông tin vè những ưu điểm vượt trội khi sử dụng cây giống cấy mô so với cây giống truyền thống bà con nào cũng nắm rõ. Tuy nhiên, khi nói đến nghiên cứu chuyên môn, thì còn rất nhiều vấn đề xoay quanh công nghệ nuôi cấy mô mà bất cứ nhà sản xuất nông nghiệp nào cũng nên tìm hiểu.

Quy trình nuôi trồng cây giống cây mô đúng chuẩn

• Chọn lựa và khử trùng mẫu cấy

Chọn cây mẹ đạt tiêu chuẩn cây giống để làm nguồn vật liệu nhân giống nuôi trồng. Cây mẹ được chọn cần sở hữu những đặc tính vượt trội, sạch bệnh và tốt nhất là chọn cây trồng trong nhà kính hoặc cây được trồng theo tiêu chuẩn chăm sóc đặc biệt. Kết quả nhân giống tốt nhất có thể đạt được khi mẫu cấy được lấy vào thời điểm tăng trưởng mạnh nhất của cây mẹ.

• Tạo thể nhân giống in vitro

Mẫu nuôi cấy được cấy trong môi trường chọn lọc đặc biệt nhằm mục đích tạo thể nhân giống in vitro. Có hai thể nhân giống in vitro là thể chồi, thể cắt đốt. Tạo thể nhân giống in vitro dựa vào đặc điểm nhân giống ngoài tự nhiên của cây trồng.

Xem thêm: https://vigen.vn/chuoi-laba-cay-mo/

• Nhân giống in vitro

Nhân giống mẫu cấy từ vật liệu nuôi cấy là những thể chồi. Môi trường nuôi cấy thông thường giống với môi trường tạo thể chồi, đôi khi nồng độ chất sinh trưởng giảm thấp cho phù hợp với quá trình nhân giống kéo dài. Cây nhân giống in vitro có trạng thái sinh lý trẻ và được duy trì trong thời gian vô hạn.

• Tái sinh cây hoàn chỉnh in vitro

Quy trình cây giống cấy mô được chăm sóc và phát triển trong môi trường ống nghiệm cho đến khi đủ tiêu chuẩn về kích thước và chất lượng để phát triển tốt trong môi trường tự nhiên.

• Chuyển cây con in vitro ra vườn ươm

Cây giống cấy mô đủ tiêu chuẩn về chiều cao, rễ lá phát triển hoàn chỉnh sẽ được đưa ra thuần dưỡng trong nhà lưới để thích nghi với điều kiện tự nhiên ở nơi được trồng.

Ưu điểm của việc nuôi trồng cây giống cấy mô

☑ Số lượng cây giống cấy mô chất lượng cao được đảm bảo và chọn lọc theo những tính trạng mong muốn khác.

☑ Số lượng cây giống cấy mô đồng đều về kích thước và cùng mang những đặc tính vượt trội.

☑ Tái sinh cây hoàn chỉnh từ các tế bào thực vật đã được biến đổi gen.

☑ Tạo ra cây giống trong điều kiện vô trùng, hạn chế tối đa khả năng phát bệnh, sâu bệnh hoặc các nhân tố gây bệnh cho câu trồng.

☑ Làm sạch các cây bị nhiễm bệnh hoặc các nhân tố lây nhiễm khác https://vigen.vn/ và nhân nhanh các cây này như là nguồn nguyên liệu sạch để phục vụ nông nghiệp.